Badania, leczenie, profilaktyka

Kontrolowane oddziaływanie elektromagnetyczne aparatury medycznej

Nowoczesna aparatura medyczna, to od dawna coś więcej niż tylko stetoskop i ciśnieniomierz. To rozbudowane urządzenia, takie jak tomografy, rezonanse magnetyczne, urządzenia rehabilitacyjne, lampy operacyjne, aparaty RTG, kardiomonitory czy pompy infuzyjne. Każde z tych urządzeń wytwarza pewien poziom pola elektromagnetycznego. Dlatego oddziaływanie elektromagnetyczne takich urządzeń na otoczenie musi być kontrolowane, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjentów, personelu medycznego oraz prawidłowe działanie samej aparatury.

Mówimy tu o wpływie pól na organizm człowieka, jak i o potencjalnych zakłóceniach pracy innych urządzeń. Dlatego tak istotne jest systematyczne badanie pola elektromagnetycznego w miejscach, gdzie pracuje zaawansowana elektronika medyczna.

Pole elektromagnetyczne w placówkach medycznych

W szpitalu czy przychodni mamy do czynienia z wieloma źródłami pola. To nie tylko konkretne urządzenia, jak rezonans magnetyczny. Jest to bowiem również bardziej niepozorny sprzęt wypełniające sale operacyjne czy oddziały intensywnej terapii. Każde dodatkowe urządzenie, to kolejne potencjalne źródło PEM. Sumaryczne oddziaływanie elektromagnetyczne może być inne w zależności od tego, jak zaplanowano instalacje i jak często używa się konkretnego sprzętu. Dlatego właśnie pomiary pola elektromagnetycznego w środowisku pracy są tak ważne w sektorze ochrony zdrowia. Pozwalają zweryfikować, czy wartości pola przy konkretnych stanowiskach nie przekraczają obowiązujących poziomów. Kontroluje się także czy nie występują miejsca, w których ekspozycja personelu jest większa, niż się spodziewano na etapie projektowania.

Dlaczego pomiar pola elektromagnetycznego jest konieczny?

Personel medyczny przebywa w otoczeniu aparatury przez wiele godzin dziennie. Do tego dochodzą pacjenci szczególnie wrażliwi. Są to między innymi kobiety w ciąży, osoby z rozrusznikami serca, implantami, a także małe dzieci. W takich warunkach nawet niewielkie przekroczenia norm mogą mieć znaczenie.

Rzetelny pomiar pola elektromagnetycznego pozwala określić rzeczywisty poziom narażenia, zamiast opierać się jedynie na danych katalogowych producentów urządzeń.

Dzięki temu możliwe jest:

• odpowiednie zaplanowanie czasu pracy personelu przy konkretnych stanowiskach,
• wydzielenie stref o podwyższonej ekspozycji,
• przeprojektowanie ustawienia aparatury, jeśli badanie pola elektromagnetycznego wykaże przekroczenia dopuszczalnych wartości.

W praktyce oznacza to po prostu bezpieczniejsze warunki pracy i mniejsze ryzyko niepożądanych skutków zdrowotnych.

Mierzalne oddziaływanie elektromagnetyczne

Jeśli chodzi o pole elektromagnetyczne pomiary muszą być prowadzone w sposób powtarzalny i zgodny z obowiązującymi normami. Pomiary PEM w placówkach medycznych wykonuje się zwykle w typowych warunkach pracy aparatury, czyli przy ustawieniach, które rzeczywiście są stosowane na co dzień. Dzięki temu uzyskuje się obraz realnej ekspozycji, a nie tylko teoretyczne wartości.

Specjalistyczna ekipa pomiarowa dokonuje serii odczytów w określonych punktach pomieszczenia: przy stanowisku pracy personelu, w strefie przebywania pacjentów, w pobliżu aparatury oraz na granicy stref ochronnych. Następnie wyniki są analizowane i porównywane z obowiązującymi limitami. Jeżeli okaże się, że poziomy PEM są zbyt wysokie, proponuje się stosowne działania zaradcze.